Mind the Gap | Wanneer is dit jouw plek en wat is daarvoor nodig?
1 juli 2026 - voortdurend
In het centrum van de stad bouwt Utrecht de komende jaren aan een nieuwe, groene stadswijk met duizenden woningen en werkplekken.1 Beurskwartier wordt een ambitieuze, diverse wijk van de toekomst waarin veel samenkomt; grote en kleine publiekstrekkers, groene parken, pleinen, straten én iconische hoogbouw. Gemene Grond wil met het plan ‘Mind the Gap’ bijdragen aan het ontwikkelen en verstevigen van deze wijk.
Mind the Gap is een plan voor de openbare ruimte gefocust op het verkleinen van de afstand tussen verschillende groepen in de samenleving. Door middel van kunst, cultuur en cross-overs probeert Gemene Grond samen met bewoners bij te dragen aan ontmoetingen en verbindingen tussen uiteenlopende leefwerelden. Met als doel een meer gemeenschappelijke en inclusieve openbare ruimte.
Het Jaarbeursplein kent een traditie van zowel kunst als sport in de openbare ruimte. Vooral de beeldengroep (en diens gebruikers) van André Volten in 1982 is gezichtsbepalend geweest voor het Jaarbeursplein.2 De grote bronzen sculpturen waren niet alleen iconisch voor Utrechters en de vele voorbijgangers van de Jaarbeurs, maar ook voor skaters wereldwijd. De staande hoge boog met een halve cirkel erbovenop vormde de ultieme uitdaging om op te skaten. Zo kwamen twee dingen bij elkaar op het Jaarbeursplein; straatcultuur en beeldende kunst. Deze bijzondere combinatie staat centraal binnen Mind the Gap en het thema ‘Beweging', sporten voor en met iedereen.
Bedoeld of onbedoelde ontmoeting
André Volten vond dat kunst in de openbare ruimte de stad mag dienen en verfraaien. Hij wilde geen nieuwe ruimtes maken, het ging hem meer om een nieuwe ruimtebeleving. “Ik wil dat de mensen in mijn constructies wonen en dat de kinderen erin klimmen.”3 Ook skaters hergebruiken de openbare ruimte, en daarbij ook kunstwerken, om te onderzoeken hoe ze ergens over, tegenaan of langs kunnen bewegen. Wanneer een skateboarder over een sculptuur beweegt, ontstaat er een soort dans tussen lichaam en object. Het kunstwerk wordt niet langer iets dat stil staat, maar verandert in een levende, bewegende, dynamische vorm. Deze interactie voegt een soort nieuwe betekenis toe aan een beeld, iets waar Volten juist naar zocht in zijn vormen en grote sculpturen op het Jaarbeursplein.4
Joyce Vlaming, curator bij Gemene Grond, werd geïnspireerd door een tekst uit het boek Riding Modern Art:
“De blik, het onderzoek en het maakproces van een kunstenaar hebben overlap met de sporter op straat. Beiden zijn op zoek naar vormen, kijken met een nieuwe blik naar de omgeving en gebruiken vaak spel en uitdaging om tot nieuwe resultaten te komen. Ook de betekenis-shift van vormen is iets wat in beide praktijken voorkomt. Ze hebben allemaal een originele blik op de openbare ruimte en zien het als een potentieel speel- en krachtenveld om af te tasten, te begrijpen en om in te opereren. Ze tonen aan dat ruimte niet vastligt, maar gevormd wordt door gebruik, beweging en interpretatie.”
Onderzoeksfase
De eerste stappen in het onderzoek van ‘Mind the Gap’ zijn gezet. Tijdens het Off the Tracks festival op het Jaarbeursplein was Gemene Grond aanwezig om kennis te maken met de straatsport- en kunstcultuur. De komende tijd zal er in samenwerking met de ‘urban’ community nagedacht worden over een nieuw ‘beweeglijk’ kunstwerk voor op het Jaarbeursplein.
Contact
Enthousiast geworden? Ideeën over een beeld voor het toekomstige Jaarbeursplein? Gemene Grond maakt graag contact.
Credits
Kunst: Andre Volten ‘Zes cirkelelementen’ (1980-1982)
Skateboarder: Oskar Rozenberg Hallberg
Foto: Marcel Veldman
Voetnoten:
1. https://beurskwartier.nl/
2. https://www.ateliervolten.nl/surinameplein
3. https://www.sculptureinternationalrotterdam.nl/wonen-in-ijzer/
4. https://editions-b42.com/en/produit/riding-modern-art-en/
